FRIESLAND - Van 3 tot en met 10 oktober gingen door heel Fryslân honderden vrijwilligers aan de slag om zwerfafval op te ruimen tijdens Skjin Wetter. Van kanoverenigingen en SUP’ers tot scholen die hun gym- of biologieles verruilden voor een opruimactie. Ook actieve bewonersgroepen, bedrijven en verenigingen staken de handen uit de mouwen. In totaal deden ruim vijftig clubs, verenigingen, scholen en andere groepen mee. Samen waren dat ongeveer 1840 vrijwilligers die hielpen voorkomen dat zwerfafval via straten, bermen en oevers in ons water terechtkomt.

Dit jaar was er voor het eerst de Skjin Wetter-game, waarin deelnemers op een leuke manier meer leerden over de gevolgen van zwerfafval voor ons water. Ook konden zij aangeven welk type afval zij het meest storend vonden in hun omgeving. Daarbij werd massaal sigarettenpeuken genoemd. Één sigarettenpeuk vervuilt al anderhalf jaar aan drinkwater voor één persoon. In Nederland belanden ongeveer 7,1 miljard sigarettenpeuken per jaar in het milieu. Als je al deze peukjes achter elkaar neerlegt, kun je een lijn maken van vier keer de wereld rond. Dit schokkende gegeven riep veel emotie op bij de deelnemers.

Mayte Leinenga, projectleider van Skjin Wetter: “Ik krijg ontzettend veel energie van het enthousiasme van de vrijwilligers die aan de slag gaan om hun eigen buurt schoon en leefbaar te maken én te houden. Zwerfafval opruimen hoeft helemaal niet moeilijk te zijn of veel tijd te kosten. En als je het samen doet, is het ook leuker! Vaak zijn er al vrijwilligers actief en kan je elkaar opzoeken. Veel gemeentes bieden gratis opruimmaterialen aan. Zo zorg je er zelf voor dat jouw buurt, wijk of dorp een fijne plek blijft om samen te komen.”

De deelnemers gingen enthousiast aan de slag en verzamelden vele zakken vol afval. Zij hebben ervoor gezorgd dat dit afval niet meer de kans krijgt om door te stromen of uit elkaar te vallen.

Tijdens de acties werd ook duidelijk op welke plekken veel afval blijft liggen. Rond supermarkten werden bijvoorbeeld veel verpakkingen en bonnetjes gevonden en bij bushaltes lagen talloze sigarettenpeuken. Ook bleek dat afval soms naast of achter de vangnetten terechtkomt en dat er duidelijke ‘snoeproutes’ zijn met veel snoepverpakkingen en fastfoodafval.

Ook jongeren leren over schoon water


Naast de opruimacties zijn tijdens Skjin Wetter de eerste interactieve theaterlessen gegeven aan leerlingen uit de eerste en tweede klas van het voortgezet onderwijs. Deze worden aangeboden door Wetterskip Fryslân en verzorgd door Theater Smoar. Op een leuke manier ontdekken leerlingen waarom schoon water belangrijk is en wat ze hier zelf aan kunnen bijdragen. De lessen gaan de komende weken nog door.

Schoon en veilig water begint dichtbij


De Friese Milieu Federatie bedankt alle vrijwilligers die tijdens Skjin Wetter in actie zijn gekomen. Samen hebben zij een duidelijk signaal afgegeven: schoon en veilig water begint dichtbij. En dat begint niet pas wanneer er afval in het water ligt. Ook met kleine dagelijkse keuzes kunnen we voorkomen dat afval en schadelijke stoffen in onze omgeving terechtkomen. Hoe kun je zwerfafval zoveel mogelijk voorkomen? Neem een tussendoortje zonder verpakking mee, gebruik een hervulbare drinkfles en een ouderwetse broodtrommel. Maar het vraagt ook om een verandering in hoe we met afval omgaan. Afval hoort niet op straat. Kun je het niet kwijt in een afvalbak? Neem het dan mee naar huis.

Kijk ook kritisch naar producten die je in huis haalt. Zo bevatten veel cosmetica microplastics en kunnen vet-, vuil- en waterafstotende producten PFAS bevatten. Schoon en veilig water begint dichtbij. Wat jij doet, stroomt door.